========================================
LVVN-MEDEDELINGEN DECEMBER 2005, NR. 58-2
========================================
Vervolg en slot van het decemberbulletin.
"De kruin van 't blaadloos bosch gonst door het hevig schuuren
Der zwaare takken, die de kracht des winds verduuren.
Het zwartverwelkte loof ruischt door het doodsch gebied
Van veld en woud, of dryft op 't vlak van plas en vliet."
(Uit "De jaargetyden" door Nicolaas Simon van Winter, 1769.
In zijn geheel te lezen in de DBNL,
http://www.dbnl.org/tekst/wint009jaar01_01/index.htm)
In deze aflevering:
+ Komende evenementen
++ Activiteiten Zuid-Afrika Huis, Amsterdam
++ Debat Culturele Canon in het voortgezet onderwijs
++ 4e Internationale Boudewijn Büchdag
++ Bilderdijksymposium 2006 over "ballingschap"
++ Inschrijving Juniorendag Toegepaste Taalwetenschap
++ Eerder aangekondigd
+ In memoriam
++ Levensbericht prof. dr. A. Kraak
+ Varia
++ Van Dale introduceert Basisspellinggids voor de jeugd
++ ANV-Visser-Neerlandiaprijzen voor neerlandici en de neerlandistiek
++ Tweetalige gedichtencyclus Curaçaosche gedichten "Bon Bini"
1. KOMENDE EVENEMENTEN
1.1. *Activiteiten Zuid-Afrika Huis, Amsterdam*
[ingezonden mededeling van Corine de Maijer, Zuid-Afrika Huis]
*11 november 2005 - 16 december 2005*
Expositie schilderijen Mimi van Bindsbergen
De expositie geopend van dinsdag t/m vrijdag van 14.00 - 16.00 uur, of op afspraak.
Waar: Zuid-Afrika Huis, Keizersgracht 141, Amsterdam
*3e concert in de Afri-Muse-reeks: "African Sketches"*
Zuid-Afrikaanse muziek voor blazerskwintet en Afrika-instrumenten.
Met werken van o.a. Hans Huyssen, Stefans Grové, Isak Roux en Mokale Koapeng
Uitgevoerd door o.a. Eleonore Pameijer (fluit), Kobus Malan (hobo), Teunis van der Zwart
(hoorn), Frans Robert Berkhout (fagot), Arnold Marinissen (marimba)
Wanneer: zaterdag 17 december, 15.00 uur
Waar: Amstelkerk, Amsterdam
Kaarten à EUR 12,50 bij de deur
*Nieuwjaarsreceptie Zuid-Afrika Huis*
Wanneer: zaterdag 14 januari, 15.00 uur
Waar: Zuid-Afrika Huis, Keizersgracht 141, Amsterdam
*Leeskring Zuid-Afrika Huis*
-dinsdag 31 januari: "Langzame man" van JM Coetzee door Corine de Maijer
Aanvang: 19.30 uur.
Kosten: EUR 2,50 per avond, svp aanmelden
Plaats: Zuid-Afrika Huis, Keizersgracht 141, 1015 CK Amsterdam, aanmelden
via tel. 020-6249318 of bibliotheek@zuidafrikahuis.nl
1.2. *Debat Culturele Canon in het voortgezet onderwijs*
[ingezonden mededeling van Milou Hopmans, Cultuurnetwerk Nederland]
Al meer dan een jaar woedt er een debat over de wenselijkheid van een culturele canon in
het onderwijs. Dit leidde onder andere tot de instelling van de commissie-Van Oostrom door
de minister van Onderwijs. Het is opvallend dat de discussie tot nu toe voornamelijk
gevoerd wordt in de kunsten, het parlement en de wetenschap. Het zal echter vooral de taak
van
het onderwijs zijn om de culturele canon over te dragen. Vandaar dat Erfgoed Actueel,
Stichting Lezen en Cultuurnetwerk Nederland juist het onderwijs in dit debat centraal
stellen.
De lezingen worden gehouden door:
-Ton Bevers (hoogleraar Cultuursociologie Erasmus Universiteit Rotterdam),
-Jan Blokker jr. (rector Openbare Scholengemeenschap West-Friesland in Hoorn en auteur)
-Dick Schram (bijzonder hoogleraar Leesgedrag aan de Universiteit van Utrecht en
hoofddocent Literatuurwetenschap aan de Vrije Universiteit).
*Themarondes*
De themarondes worden ingeleid door:
-Zeki Arslan (onderwijsmedewerker Forum, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling),
-Hendrik Henrichs (docent en onderzoeker geschiedenis en cultuurwetenschap aan de
Universiteit van Utrecht),
-Peter Wester (voorzitter VGN, Vereniging van Docenten in Geschiedenis en Staatsinrichting
in Nederland).
Wanneer: donderdag 1 december, 9.30-15.00 uur
Waar: Felix Meritis, Keizersgracht 324, Amsterdam
Inlichtingen: felix@felix.meritis.nl of
020-626 23 21
Aanmelden: milouhopmans@cultuurnetwerk.nl
1.3. *4e Internationale Boudewijn Büchdag*
De 4e IBB-dag wordt gehouden in de OBA. Programmaelementen:
-Expositie: Büch op covers (uit de collectie Louis Schouten)
-Lezingen: Büch & Hans Warren. Büch & Vrij Nederland
-Film: Het verschijnsel B. (1982) Büch op zoek naar het verschijnsel bibliofilie
-Presentatie van de catalogus van de bibliotheek van Boudewijn Büch bij de OBA met een
voorwoord van Louis Schouten voorzitter van het Boudewijn Büch Gezelschap Büchmania
-Presentaties van een aantal nieuwe boeken over het fenomeen Boudewijn Büch
-Verkoop van antiquarische boeken
Met medewerking van o.a.: Rudi Kagie, Diederik van Vleuten, Menno Voskuil, Frans Mouws en
Louis Schouten
Wanneer: zaterdag 10 december, v.a. 11.00 u.
Waar: Openbare Bibliotheek, Prinsengracht 587, Amsterdam
Meer informatie:
1.4. *Bilderdijksymposium 2006 over "ballingschap"*
In 1806 keerde de dichter Willem Bilderdijk (1756-1831), vijftig jaar oud, terug naar
Nederland na een ballingschap van ruim tien jaar. Er vallen in 2006 dan ook twee
gebeurtenissen uit het leven van deze markante persoonlijkheid te herdenken: zijn 250ste
verjaardag en zijn terugkeer uit den vreemde tweehonderd jaar geleden.
Op 27 en 28 januari 2006 wordt door Het Bilderdijk-Museum en de Werkgroep 18e Eeuw
gezamenlijk een tweedaags symposium georganiseerd rondom het thema
"ballingschap". Het volledige programma staat op
http://www.18e-eeuw.nl/symposia/ballingschap-programma.html
Wanneer: vrijdag 27 en zaterdag 28 januari 2006
Waar: Amsterdam; exacte locatie wordt nader bekendgemaakt
1.5. *Inschrijving Juniorendag Toegepaste Taalwetenschap*
[ingezonden mededeling van Judith Evertse, NVTT]
Op 8 februari 2006 vindt de 16e Juniorendag plaats van de ANéLA (Nederlandse Vereniging
voor Toegepaste Taalwetenschap), dit jaar aan de Universiteit van Utrecht. De Juniorendag
wordt geopend met een plenaire lezing door een
expert van de Universiteit van Utrecht. Vervolgens zijn er parallelle sessies van lezingen
en posterpresentaties door junioren: studenten en beginnende aio's en promovendi die
onderzoek doen op het terrein van taalgebruik, taalverwerving of taalonderwijs. Ook wordt
er een prijs uitgereikt voor de beste scriptie op het gebied van de toegepaste
taalwetenschap. Iedereen die belangstelling heeft voor toegepast taalkundig onderzoek is
van harte welkom. Aanmelden kan via de website
http://www.anela.nl/juniorendag.html
vóór 27 januari 2006. Neem voor meer informatie contact op met Daphne van Weijen via
tel.: 030-2538099 of e-mail: Daphne.vanWeijen@let.uu.nl
Wanneer: woensdag 8 februari
Waar: Universiteit Utrecht
Het exacte programma wordt op bovenvermelde website geplaatst.
1.6. *Eerder aangekondigd*
-v.a. 20 nov.: Musical "Turks Fruit"
Zie http://www.turksfruit.com/index.php?navid=0
-8 dec. 20.00 u., Naarden: interview met Wim Hazeu; tel. 035-6948484
==> kijk ook altijd even in de nieuwste aflevering van Neder-L, de beste
neerlandistische evenementenbank: http://www.neder-l.nl
2. IN MEMORIAM
2.1. *Levensbericht prof. dr. A. Kraak*
[ingezonden mededeling van Wim Klooster]
Op 25 oktober 2005 overleed in Monnickendam prof. dr. Albert Kraak (voor de meeste van
zijn vrienden en collega's: Remmert). Hij was 77 jaar.
Remmert Kraak studeerde aan de Universiteit van Amsterdam Nederlandse taal- en
letterkunde. Na zijn studie werd hij wetenschappelijk medewerker in de staf Nederlandse
taalkunde. Hij promoveerde in 1966 te Amsterdam tot doctor
in de wijsbegeerte bij prof. dr. J.F. Staal, op het proefschrift "Negatieve zinnen:
een methodologische en grammatische analyse". Het was het eerste boek binnen het
Nederlandse taalgebied op het terrein van de generatieve grammatica. In 1968-69 studeerde
hij aan het Massachusetts Institute of Technology, bij het Department of Modern Languages
and Linguistics, waar Noam Chomsky toen al enige jaren hoogleraar was. In 1968 verscheen
de eerste druk van het samen met W.G. Klooster geschreven boek "Syntaxis", de
eerste Nederlandse inleidende publicatie betrekking hebbend op de generatieve grammatica.
In 1970 werd hij benoemd tot hoogleraar Algemene Taalwetenschap aan de Katholieke
Universiteit Nijmegen. Zijn oratie (1975) was getiteld "Wetenschapsbeoefening,
universitaire opleiding en beroepspraktijk in de taalkunde". Begin jaren '80 werd hij
decaan van de Nijmeegse Faculteit der Letteren. Later werd hij voorzitter van de Commissie
Geesteswetenschappen
van NWO. Zijn afscheidscollege, in 1993, had als titel "Taal en evolutie. Discussie
in balans?". Bij die gelegenheid werd een symposium gehouden van vakgenoten. In 1994
verscheen een speciaal aan hem gewijd afscheidsnummer van "Gramma/TTT" (jg. 2,
no. 2) met daarin in artikelvorm de symposiumlezingen.
Na zijn emeritaat werkte hij aan een studie over de "homo scribens", met als
grondstelling dat de taalwetenschap, met het schrift als ontstaansvoorwaarde, juist door
de schriftelijkheid een vertekende blik op taal heeft. Dit boek, in principe voltooid, zal
postuum verschijnen.
3. VARIA
3.1. *Van Dale introduceert Basisspellinggids voor de jeugd*
[ingezonden mededeling van Marjolien van den Bergh, Van Dale Lexicografie]
Met de Van Dale Basisspellinggids breidt Van Dale haar fonds uit met een spellinggids voor
kinderen vanaf 10 jaar. Spelfouten kosten punten op school. Natuurlijk bij het maken van
een dictee en bij de taalles, maar ook in opstellen of bij de Cito-toets. De
Basisspellinggids van Van Dale is een gids die helpt om beter te leren spellen. De gids
biedt door "zoeken op
klank" en met een snelzoeksysteem met handige drieletterblokjes eenvoudig toegang tot
de juiste spelling van woorden en geeft op een begrijpelijk niveau uitleg over de onlangs
herziene spellingregels volgens de "officiële spelling 2005". Op de gratis
bijgevoegde cd-rom staat de complete inhoud van het boek. Vanaf nu dus goed leren spellen
met de Van Dale Basisspellinggids: volwassen spelling voor kinderen.
*Zoeken op klank en drieletterblokjes*
Je bent 11 jaar oud, je wilt weten hoe je "boeljon" schrijft maar je weet alleen
hoe je het zegt. Een probleem waar de nieuwe Van Dale Basisspellinggids uitstekend bij
helpt. Bij boel wordt eenvoudig doorverwezen naar de juiste spelling: boel ? bouillon. En
omdat het alfabet voor kinderen nog weleens lastig kan zijn, biedt de Basisspellinggids
een uniek snelzoeksysteem met drieletterblokjes. Tussen de blokjes boe
en bof staan alle woorden die met boe beginnen. Bovendien staat op
iedere pagina van boven naar beneden het alfabet met een gekleurd drieletterblokje bij de
betreffende letter.
*Extras, context en informatiekaders*
De ruim 22.000 trefwoorden staan vet gedrukt. Bij de trefwoorden staat extra informatie,
zoals het meervoud, het verkleinwoord en de vervoeging van werkwoorden. Een v'tje geeft
aan dat een woord vrouwelijk is en een klein blauw puntje in een woord geeft de
samenstellingsgrens aan; daar mag ook afgebroken worden: aanblik. Een streepje onder
letters duidt een spellingmoeilijkheid aan: litteken, akkoord. Voor alle zelfstandige
naamwoorden is het lidwoord gezet en moeilijke woorden worden in hun context geplaatst of
hebben een verhelderende voorbeeldzin: ze is danig onder de indruk. De trefwoordselectie
is gebaseerd op de onderwijspraktijk, aangevuld met moeilijke woorden. Tot slot zijn in de
woordenlijst bijna 300 informatiekaders opgenomen met beknopte en toegankelijke uitleg
over spelling en taalbegrippen, zoals aaneenschrijven of los, de sisklank en het
voorvoegsel.
*Cd-rom*
Bij iedere Basisspellinggids wordt een gratis cd-rom geleverd met de complete inhoud van
het woordenboek. Handig bij het werken op de computer.
*Samenstelling*
De Van Dale Basisspellinggids is samengesteld door Betty Cranshoff en dr. Johan Zuidema en
wordt uitgegeven in samenwerking met de educatieve uitgeverij Zwijsen. Betty Cranshoff was
lange tijd onderwijsbegeleidster in
Antwerpen, Johan Zuidema is onderwijspsycholoog en werkzaam bij Van Dale. Eerder maakten
zij samen de bekende taalmethode Zin in taal (uitgeverij Zwijsen).
*Verkrijgbaarheid*
De Van Dale Basisspellinggids is verkrijgbaar in de boekhandel, het warenhuis en via het
Van Dale Taalweb: www.vandale.nl. De prijs bedraagt
EUR 14,95 (ISBN 90 6648 4403).
3.2. *ANV-Visser-Neerlandiaprijzen voor neerlandici en de neerlandistiek*
[ingezonden mededeling van Algemeen-Nederlands Verbond, Den Haag]
Het ANV, internationale vereniging voor de Nederlandse taal en cultuur, reikt sinds 1955
de ANV-Visser-Neerlandiaprijzen uit. Prijzen worden toegekend aan personen, groepen en
instellingen voor verdiensten op gebied van cultuur, welzijnswerk, muziek, drama of wegens
persoonlijke verdienste.
Op 26 november werden 4 prijzen uitgereikt, waaronder 3 voor vakgenoten én voor het vak
neerlandistiek: aan prof. dr. Louis Peter Grijp voor de muzikale en musicologische
benadering van het middeleeuwse lied; aan prof. dr. Frank Willaert voor de literaire
benadering van het middeleeuwse lied en aan de Internationale Vereniging voor
Neerlandistiek voor de voortreffelijke organisatie van de Neerlandistiek in en buiten de
Lage Landen
Louis Peter Grijp (1954) studeerde muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht en luit
aan het Koninklijk Conservatorium. Hij promoveerde in 1991 in Utrecht op het Nederlandse
lied in de Gouden Eeuw. Hij is bijzonder onderzoeker aan het Meertens Instituut te
Amsterdam, bijzonder hoogleraar in de Nederlandse liedcultuur in heden en verleden aan de
Universiteit Utrecht en artistiek leider van Camerata Trajectina. Grijp was onder meer
hoofdredacteur van het standaardwerk "Een muziekgeschiedenis der Nederlanden"
(2001) en zette de Nederlandse Liederenbank op, die momenteel wordt omgevormd tot het
Expertisecentrum van het Nederlandse lied. De laudatio werd uitgesproken door prof. dr.
Hans Bennis, directeur
Meertensinstituut. De prijs bestaat uit een oorkonde en een geldbedrag van EUR 5.000.
Frank Willaert (1952) studeerde Germaanse filologie te Kortrijk en te Leuven en
Mediëvistiek te Poitiers. Hij promoveerde in 1982 met een proefschrift over de
"Strofische Gedichten" van Hadewijch. Hij is hoogleraar Oudere Nederlandse
Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen, is lid van de redactie van verschillende
wetenschappelijke reeksen en tijdschriften, en oefent bestuursfuncties uit in diverse
wetenschappelijke verenigingen. Willaerts talrijke publicaties handelen vooral over de
middeleeuwse mystiek (Hadewijch en Ruusbroec) en de minnelyriek. In 1992 verscheen de
bundel "Een zoet akkoord", een omvangrijke bundel studies over de middeleeuwse
lyriek in de Lage Landen. Willaert werkt nu o.a. aan een geschiedenis van het Nederlandse
minnelied in de middeleeuwen. De laudatio werd uitgesproken door prof. dr. Paul Wackers,
hoogleraar
Historische Nederlandse Letterkunde voor 1500 aan de Universiteit Utrecht. De prijs
bestaat uit een oorkonde en een geldbedrag van EUR 5.000.
De Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN) is de beroepsvereniging van
docenten neerlandistiek aan universiteiten buiten het Nederlandse taalgebied. De leden
bestuderen en onderwijzen aan hun universiteiten niet alleen de taal en literatuur van de
Lage Landen, maar ook de geschiedenis, kunst en cultuur. De laudatio werd uitgesproken
door prof. dr. Ludo Beheydt, hoogleraar Nederlandse taal en cultuur Katholieke
Universiteit Leuven en Universiteit Leiden. De prijs bestaat uit een oorkonde en een
geldbedrag van EUR 10.000.
De feestelijke uitreiking heeft plaatsgevonden op zaterdag 26 november 2005 in Theater
Diligentia te Den Haag tijdens de viering van het 50-jarig bestaan van de
ANV-Visser-Neerlandiaprijzen. Naast de uitreiking van deze prijs is de Noord-Zuidtrofee,
de ANV-prijs voor de media, voor 2005 toegekend aan BVN, de publieke zender voor
Nederlanders en Vlamingen in het buitenland. Eveneens is er een forum georganiseerd over
het culturele imago van de Lage Landen in Europa en de rest van de wereld.
3.3. *Tweetalige gedichtencyclus Curaçaosche gedichten "Bon Bini"*
""Bon Bini", oftewel welkom. Het is een uitnodigende titel voor een bundel
gedichten over "Korsou" [naam van het eiland in het Papiamentu] van de
Nederlandse literatuurwetenschapper, publicist en dichter Hanneke Eggels (1946). De bundel
nodigt niet alleen uit tot lezen, maar vooral ook tot kijken, want het boek is het
resultaat van de samenwerking tussen een dichter en een kunstfotograaf. Doordat er maar
drie gedichten in de bundel zijn afgedrukt, met een vertaling in het Spaans erbij, lijkt
hij op een voorproeve van iets groters. De gedichten smaken naar meer. We hopen dus dat
het experiment voortgezet wordt.
In 2003 bezocht Hanneke Eggels Curaçao; een werkbezoek. Zij droeg er voor uit haar werk
en voerde er gesprekken met de oude schrijver Boeli van Leeuwen, over wie een gedicht in
de bundel staat. De gesprekken leidden tot een literaire cursus in Nederland:
"Zuid-Amerikaanse literatuur in beweging". Dat is dan weer iets dat ons in
Suriname boeit. We zoeken ook
immers steeds naar aanknopingspunten tussen de Caraïbische en Surinaamse met de
Latijns-Amerikaanse literatuur. Zo besteedde Clark Accord enkele maanden geleden tijdens
een avond van Schrijversgroep '77 aandacht aan de
Latijns-Amerikaanse kenmerken van zijn onlangs verschenen roman "Tussen Oreala en
Apoera" (Amsterdam, Vassallucci, 2005) en verzorgde Stichting Bukutori onlangs een
workshop tekstanalyse aan de hand van een verhaal van Gabriel Marcía Márquez.
Hanneke Eggels schrijft prachtige, heldere poëzie. Voor hen die na een verblijf op de
Antillen hun herinneringen willen terughalen zijn deze gedichten kunstzinnige souvenirs.
De kleurrijke sfeer van het eiland komt tot z'n recht in de beeldende taal én in de
vormgeving van de bundel. Mijn voorkeur gaat uit naar "Korsou" over "de
oude schrijver". Hieronder kunt u het lezen. Het spreekt voor zichzelf." [Els
Moor in "de Ware Tijd", vrijdag 2-donderdag 8 september 2005]
Meer informatie over "Bon Bini" en andere bundels (en meer) op: http://www.eggels.com
*Korsou*
De allochtone Willem de Zwijger
bewaakt kraanvogels,
drums en zwarte vrouwen
onder de palmen van het eiland.
De oude schrijver
bewoont er zijn huid,
zijn hoed en hond
gesleten in de passaat
van het leven.
Rommelige tijden zijn helder
als de zee, als flitsende
vissen in het Waaigat.
===============================
Reacties, opmerkingen en bijdragen
(en natuurlijk ook adreswijzigingen) naar:
Wim Klooster of Guido Leerdam,
wgk@xs4all.nl of guido.leerdam@wolmail.nl
Geef de vermelding van uw homepage door
voor plaatsing op:
http://www.lvvn.nl
===============================