Marita Mathijsen (net 65 geworden) verwelkomt ons op haar werkkamer in het PC Hoofthuis. Op onze binnenkomst-vraag of ze het al druk heeft met de voorbereidingen voor haar afscheid antwoordt ze met afschuw: ‘Ik wil helemaal niet weg!’ – wat ook niet zal gebeuren, ze blijft na haar officiële vertrek aan de UvA colleges geven als vrijwilliger. ‘Ik hou geen afscheidscollege; de rede straks is ter gelegenheid van het bereiken van de pensioenverplichte leeftijd.’ Zie volledige tekst

Een pannenkoek naar je hoofd krijgen is geen pretje, daarover geen discussie. Maar als het alleen maar het woord pannenkoek is? Is dat nou eigenlijk wel zo erg? Matthijs van Nieuwkerk verbaasde zich in De wereld draait door over de in zijn ogen overdreven reactie van Marco van Basten toen die bij het verlaten van het veld door een Ajax-supporter voor pannenkoek werd uitgemaakt.

VakTaal lanceert deze nieuwe rubriek, waarin neerlandici de gelegenheid krijgen hun problemen met veelgelezen (literaire) teksten voor te leggen naan hun vakgenoten. Maar al te vaak hullen wij ons in een geleerd zwijgen, met als gevolg dat tekstfragmenten of zelfs hele teksten lange tijd door duistere wolken omsloten blijven.
Maarten Klein bijt het spits af. Voor hem blijft de roman Een koele minnaar van Hugo Claus ook na veel herlezen een duister fenomeen. Weet u het antwoord op zijn vragen? Lees zijn artikel in VakTaal en schrijf ons waar deze roman over gaat!

“Waarom leren jullie eigenlijk Nederlands!?”
 “O, daar gaan we weer”, denk ik dan samen met mijn studenten die het al een beetje gewend zijn om verbaasd te worden aangekeken door bezoekers uit de Lage Landen. Voor mezelf weet ik tenminste dat het een zeer persoonlijke motivatie betreft: als diplomatenkind heb ik bijna tien jaar van mijn schooltijd in Den Haag doorgebracht en het Nederlands als eerste vreemde taal geleerd. Maar inderdaad, wat bezielt mijn eigen studenten van wie velen nog nooit buiten Servië zijn geweest?

Saai, burgerlijk en gezapig. Zo werd de negentiende eeuw lange tijd beschouwd. Die zou niet meer hebben voortgebracht dan brave, didactische en slaapverwekkende versjes. Symbool voor deze saaiheid was de Rotterdamse verfhandelaar en volksdichter Hendrik Tollens (1780-1856), die de poëzie inzette om huiselijke tafereeltjes te bezingen. Het negatieve beeld dat lange tijd van de eeuw bestond was een creatie van de Beweging van Tachtig. Sinds 1976 zet de Werkgroep Negentiende Eeuw zich in om deze visie te corrigeren. En ook in de onlangs verschenen literatuurgeschiedenis over de negentiende eeuw, Alles is taal geworden, hebben de auteurs geprobeerd om hun ‘Tachtigersbril’ af te zetten.

“Terwijl ik dit stukje schrijf,” zo schreef ik twee jaar geleden in deze rubriek, “lees ik, met een zekere meewarigheid, alarmerende en boze stukken in de krant over het gebrekkige grammatica- en spellingonderwijs. Alsof het om iets nieuws gaat.”

Enkele gedichten van Wilfred Smit, Joost van den Vondel en Ed Leeflang nader bekeken en geïnterpreteerd.

Maarten Jan Hoekstra, Huis, tuin en keuken. Wonen in woorden door de eeuwen heen. Amsterdam, Uitgeverij Atlas 2009.
door Jan Stroop

Middeleeuwse verhalen uit de Lage Landen. Vertaald door Ingrid Biesheuvel met een voorwoord van Herman Pleij. Amsterdam, Athenaeum, Polak & Van Gennep 2009.
door Ludo Jongen

A. Kagchelland & M. Kagchelland, Van dompers en verlichten. Een onderzoek naar de confrontatie tussen het vroege protestantse Réveil en de Verlichting in Nederland (1815-1826). Delft, Eburon 2009.
door Rick Honings

Martijn Nicolaas & Steven Vanhoven, Het literatuuronderwijs in Nederland en Vlaanderen – een stand van zaken. Den Haag, NTU 2008.
door Bas Jongenelen

Aisopos, Fabels. Vertaling H.L. van Dolen. Nawoord G.-J. van Dijk. Nijmegen, Uitgeverij Vantilt 2009.

J.F. Helmers, De Hollandsche Natie. Editie Lotte Jensen m.m.v. Marinus van Hattum. Nijmegen, Uitgeverij Vantilt 2009.

Over Multatuli 62 jrg. 31. Amsterdam, Bas Lubberhuizen 2009.
door Fred de Bree